Trên Windows 11, File Explorer là cửa sổ bạn mở nhiều nhất trong ngày. Khi nó mở chậm mười giây hoặc đơ vài nhịp mỗi lần vào một thư mục, cảm giác cả máy chậm theo. Nhưng nhiều lần máy vẫn chạy ổn ở mọi việc khác, chỉ riêng Explorer có vấn đề.
Điều này gợi ý lỗi nằm ở một thiết lập hoặc một thành phần cụ thể, không phải máy yếu. Bài này đi từ việc nhẹ nhất đến việc cần can thiệp, để bạn không phải cài lại máy vì một lỗi nhỏ.
Bước 1Xác định chậm ở đâu
Trước khi sửa, bạn cần biết Explorer chậm vào lúc nào. Có ba kiểu phổ biến: chậm khi vừa mở cửa sổ, chậm khi vào thư mục có nhiều ảnh hoặc video, hoặc đơ khi nhấp chuột phải. Mỗi kiểu có nguyên nhân khác nhau.
Chậm khi mở cửa sổ thường liên quan đến phần Truy cập nhanh hoặc các ổ mạng không còn tồn tại. Chậm khi vào thư mục nhiều ảnh thường do bộ nhớ đệm hình thu nhỏ. Đơ khi nhấp chuột phải thường do tiện ích mở rộng của phần mềm bên thứ ba thêm vào menu.
Một bài trên laptopspot.vn đã phân tích trường hợp Explorer của Windows 11 chậm do tải trước, và những thay đổi giúp giảm lượng RAM bị chiếm.
Đọc vì sao tải trước làm File Explorer chậm và chiếm RAM nếu máy của bạn chậm ngay lúc vừa mở cửa sổ.
Bước 2Dọn Truy cập nhanh và ổ mạng cũ
Nếu Explorer treo ngay khi mở, bạn thử đổi cách nó mở. Trong tùy chọn thư mục, chuyển mục mở mặc định sang Máy tính này thay vì Truy cập nhanh. Việc này tránh Explorer phải quét danh sách gần đây, đặc biệt khi trong đó có đường dẫn đến ổ mạng đã ngắt kết nối.
Bạn cũng xóa các ổ mạng cũ không còn dùng. Mỗi lần mở, Windows cố kết nối đến ổ đó, và nếu máy chủ không phản hồi thì Explorer phải chờ hết thời gian chờ, tạo cảm giác treo.
| Triệu chứng | Nguyên nhân thường gặp | Cách kiểm | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Chậm ngay khi mở cửa sổ | Truy cập nhanh hoặc ổ mạng cũ | Mở thử thư mục Máy tính này | Đổi mục mở mặc định, xóa ổ cũ |
| Chậm khi vào thư mục ảnh | Bộ nhớ đệm hình thu nhỏ | Đổi chế độ xem sang danh sách | Xóa bộ nhớ đệm hình nhỏ |
| Đơ khi nhấp chuột phải | Tiện ích mở rộng bên thứ ba | Thử ở thư mục trống | Gỡ phần mềm thêm mục vào menu |
| Đơ sau cập nhật Windows | Thành phần lỗi sau cập nhật | Kiểm tệp hệ thống | Chạy công cụ sửa tệp hệ thống |
Bước 3Xử lý bộ nhớ đệm hình thu nhỏ
Khi bạn vào thư mục có hàng trăm ảnh hoặc video, Explorer phải tạo hình thu nhỏ cho từng tệp. Nếu bộ nhớ đệm hình thu nhỏ bị lỗi hoặc quá lớn, Explorer tạo lại từ đầu mỗi lần, và bạn thấy nó đứng hình.
Cách thử đơn giản là chuyển chế độ xem thư mục sang danh sách hoặc chi tiết thay vì biểu tượng lớn. Nếu chạy nhanh hẳn, vấn đề nằm ở hình thu nhỏ. Bạn có thể dọn bộ nhớ đệm bằng công cụ dọn ổ của Windows, chọn mục hình thu nhỏ.
Việc này an toàn, vì Windows tự tạo lại bộ nhớ đệm khi cần. Chỉ là lần đầu vào thư mục ảnh sẽ chậm hơn một chút.
Bước 4Kiểm tiện ích mở rộng và tệp hệ thống
Nếu Explorer đơ khi nhấp chuột phải, thủ phạm thường là một phần mềm cài thêm mục vào menu ngữ cảnh: phần mềm nén, đám mây, trình diệt vi-rút. Bạn thử gỡ lần lượt các phần mềm nghi ngờ rồi kiểm xem lỗi còn không.
Nếu Explorer chậm bắt đầu sau một bản cập nhật Windows, bạn chạy công cụ kiểm tệp hệ thống. Lệnh dưới đây kiểm và sửa các tệp hệ thống bị hỏng, cần mở với quyền quản trị.
sfc /scannowViệc chạy công cụ này mất vài phút và không xóa dữ liệu của bạn.
Nếu bạn nghi máy chậm toàn diện chứ không riêng Explorer, bài kiểm cấu hình có thể giúp. Một bài khác trên laptopspot.vn so sánh các hướng nâng cấp khi laptop chạy chậm, giúp bạn biết khoản nào đáng làm trước.
Đọc các hướng nâng cấp khi laptop chạy chậm nếu sau các bước trên máy vẫn chậm ở nhiều việc khác.
Bước 5Dọn tổng thể nếu máy chậm toàn diện
Nếu bạn nhận ra máy chậm ở mọi việc chứ không riêng Explorer, vấn đề rộng hơn, và nên dọn theo thứ tự từ nhẹ đến nặng: phần mềm khởi động, ổ đĩa đầy, rồi mới tính đến phần cứng. Phần hướng dẫn thứ tự này có ở sổ tay mẹo cùng hệ thống.
Dọn máy văn phòng chạy chậm theo thứ tự từ nhẹ đến nặng để làm gọn máy mà chưa phải tốn tiền nâng cấp.
Danh sách kiểm theo thứ tự
- Xác định Explorer chậm khi mở, khi vào thư mục ảnh hay khi nhấp chuột phải.
- Đổi mục mở mặc định sang Máy tính này, xóa ổ mạng không còn dùng.
- Thử chế độ xem danh sách để loại trừ lỗi hình thu nhỏ.
- Dọn bộ nhớ đệm hình thu nhỏ bằng công cụ dọn ổ.
- Gỡ phần mềm thêm mục vào menu chuột phải nếu bị đơ.
- Chạy công cụ kiểm tệp hệ thống nếu lỗi bắt đầu sau cập nhật.
Phần lớn ca File Explorer chậm dừng lại ở bước hai hoặc ba, nghĩa là không cần cài lại Windows. Nếu cả năm bước đều không hiệu quả, bạn nên sao lưu dữ liệu quan trọng rồi cân nhắc đặt lại Windows, nhưng đó là phương án cuối cùng chứ không phải đầu tiên.