Có hai lỗi nhỏ mà khách hay đem đến như thể máy hỏng nặng. Lỗi thứ nhất: bấm F5 để làm mới trang thì máy lại tăng giảm độ sáng, hoặc ngược lại bấm phím chỉnh âm lượng thì ra F-số. Lỗi thứ hai: touchpad đứng im, con trỏ không nhúc nhích dù ngón tay vẫn lướt. Cả hai thường chỉ là cài đặt bị đổi.
Bài này xử lý từng lỗi theo thứ tự từ dễ đến khó. Bạn không cần tháo máy, cũng không cần cài lại Windows.
Lỗi 1: hàng phím F làm việc ngược
Trên đa số laptop, hàng phím F1 đến F12 có hai chức năng. Một là chức năng chuẩn dùng cho phần mềm, hai là chức năng phụ in trên mặt phím như chỉnh âm lượng, độ sáng, bật tắt Wi-Fi. Phím Fn cho phép bạn chuyển giữa hai chức năng, và khóa Fn giữ một chế độ cố định để khỏi phải bấm Fn mỗi lần.
Nếu hàng phím F bỗng làm việc ngược lại, rất có thể khóa Fn đã bị bật hoặc tắt nhầm. Trên nhiều máy, tổ hợp Fn cộng Esc hoặc một phím có biểu tượng ổ khóa sẽ đổi chế độ này. Bạn thử bấm một lần rồi kiểm tra lại.
Cách chỉnh chi tiết theo từng hãng nằm trong bài phím Fn và Fn Lock, cách chỉnh F1 đến F12, dựa theo hướng dẫn hỗ trợ của Dell, Lenovo, HP, Asus và Acer. Nếu tổ hợp phím không có tác dụng, bạn vào BIOS, tìm mục Function Key Behavior hoặc Action Keys Mode để chọn chế độ mặc định.
Phím Fn không phản hồi hẳn
Nếu bấm Fn mà chẳng có gì xảy ra, nguyên nhân thường là thiếu phần mềm hỗ trợ phím tắt của hãng máy. Một số dòng máy cần ứng dụng hoặc driver riêng để các phím chức năng hoạt động. Sau khi cài lại Windows, thành phần này hay bị bỏ sót.
Hãy vào trang hỗ trợ của hãng máy, nhập đúng tên kiểu máy và tải gói driver có chữ hotkey hoặc tiện ích phím tắt. Cài xong và khởi động lại, phím Fn thường hoạt động trở lại.
Lỗi 2: touchpad đứng im
Touchpad có thể tắt vì ba lý do: bạn vô tình bấm tổ hợp phím tắt nó, Windows bị đổi cài đặt sau cập nhật, hoặc driver gặp trục trặc. Hãy kiểm tra theo thứ tự này.
1. Tìm phím có biểu tượng touchpad gạch chéo trên hàng F, bấm cùng Fn để bật lại. 2. Mở cài đặt Bluetooth và thiết bị, vào mục touchpad và đảm bảo công tắc đang bật. 3. Kiểm tra xem có chuột ngoài cắm vào không, vì một số máy tự tắt touchpad khi phát hiện chuột. 4. Vào Device Manager, tìm mục chuột và thiết bị trỏ, thử cập nhật hoặc gỡ rồi cài lại driver.
Phần chi tiết về chế độ touchpad chính xác, các cử chỉ nhiều ngón và cách khắc phục khi driver lỗi có trong bài chuột và touchpad trên laptop, cách chỉnh và khắc phục. Mình thấy nhiều khách dùng touchpad nhiều năm mà chưa biết bật cử chỉ ba ngón để đổi cửa sổ.
Khi touchpad tắt hẳn và bàn phím cũng lỗi
Nếu cả touchpad lẫn một số phím cùng ngừng hoạt động, nghi ngờ chuyển sang cáp nối hoặc phần cứng. Điều này hay gặp ở máy bị đổ nước hoặc va đập. Bạn thử vào BIOS bằng bàn phím, nếu phím vẫn nhận trong BIOS thì lỗi nằm ở phần mềm của Windows. Nếu BIOS cũng không nhận, hãy mang máy đi kiểm tra.
Trong lúc chờ sửa, bạn có thể dùng chuột ngoài hoặc bàn phím ngoài cắm qua USB để làm việc. Đây là giải pháp tạm thời rất hữu ích cho người cần hoàn thành công việc gấp.
Bảng đối chiếu nhanh
| Dấu hiệu | Nguyên nhân hay gặp | Cách xử lý đầu tiên | Mức rủi ro |
|---|---|---|---|
| F1 đến F12 ra chức năng phụ | Fn Lock đang bật | Bấm Fn cộng phím khóa để đổi | Thấp |
| Không bấm Fn nào có tác dụng | Thiếu driver phím tắt | Cài tiện ích hotkey của hãng | Thấp |
| Touchpad im, chuột ngoài chạy | Công tắc touchpad tắt | Bật trong cài đặt hoặc phím tắt | Thấp |
| Touchpad im sau cập nhật | Driver xung đột | Gỡ rồi cài lại driver | Trung bình |
| Bàn phím và touchpad cùng lỗi | Cáp hoặc phần cứng | Mang đi kiểm tra | Cao |
Trước khi kết luận máy hỏng, hãy thử khởi động lại hoàn toàn bằng cách tắt máy, rút sạc, đợi nửa phút rồi bật lại. Thao tác đơn giản này xóa trạng thái treo tạm của bộ điều khiển bàn phím, và đôi khi trả lại cả touchpad lẫn phím Fn mà không cần chỉnh gì thêm. Mình đã gặp khá nhiều ca được giải quyết ngay bằng cách này.
Mẹo giữ thao tác ổn định
- Ghi nhớ tổ hợp phím bật tắt touchpad của máy mình.
- Chụp lại cài đặt BIOS liên quan phím Fn trước khi cập nhật BIOS.
- Giữ gói driver hotkey đã tải để cài lại nhanh khi cài lại Windows.
- Tránh để nước hoặc bụi lọt vào khe phím.
Hai lỗi này gây khó chịu nhưng hiếm khi nghiêm trọng. Thử các bước theo thứ tự trong bài, đa số bạn sẽ xử lý xong trong vài phút mà không cần đến cửa hàng.