Wi-Fi rớt là lỗi khiến người dùng bực nhất, vì nó không có quy luật. Lúc đang họp video thì đứt, lúc tải file thì treo, cắm lại điện thoại vẫn bắt sóng bình thường. Ai cũng đoán do router, đổi sang đổi lại mà không khá hơn.
Cách mình làm ở cửa hàng khi khách mang máy tới là không đoán. Windows có sẵn một bản báo cáo ghi lại ba ngày hoạt động của card mạng, đọc nó là biết máy rớt vào lúc nào và vì sao. Bài này hướng dẫn từng bước, từ tạo báo cáo đến thử các hướng sửa.
Bước 1Tạo báo cáo WLAN
Mở Command Prompt bằng quyền quản trị rồi gõ lệnh sau. Lệnh chỉ đọc nhật ký, không thay đổi cấu hình mạng nào của máy.
netsh wlan show wlanreportWindows sinh ra một trang HTML, đường dẫn hiện ngay trên màn hình. Mở file đó bằng trình duyệt, bạn sẽ thấy sơ đồ các phiên kết nối trong ba ngày gần nhất. Vòng tròn đỏ đánh dấu phiên bị lỗi, bấm vào để xem lý do. Trang còn có mục Summary tóm tắt, mục Disconnect Reasons liệt kê nguyên nhân ngắt kết nối và mục Network adapters cho biết phiên bản driver đang dùng.
Việc đầu tiên là ghi lại giờ các vòng tròn đỏ, rồi so với những lần bạn nhớ mạng chập chờn. Nếu chúng trùng nhau thì báo cáo đã bắt đúng lỗi, còn nếu báo cáo sạch mà mạng vẫn lỗi thì vấn đề nhiều khả năng nằm ở đường truyền từ nhà mạng.
Cách đọc từng mục của báo cáo, kèm hình các vòng tròn đỏ, được giải thích kỹ trong bài Wi-Fi laptop chập chờn, nguyên nhân và cách khắc phục, nên mở ra đọc song song khi bạn có báo cáo trước mặt.
Bước 2Nhận ra kiểu rớt mạng của máy
Dựa vào thời điểm rớt, mình chia thành năm kiểu và mỗi kiểu có hướng xử lý khác nhau.
| Kiểu rớt | Dấu hiệu | Hướng kiểm trước tiên |
|---|---|---|
| Theo chu kỳ | Rớt đều đặn sau vài phút | Chế độ tiết kiệm điện của card mạng, hoặc router tự đổi kênh |
| Khi di chuyển | Rớt khi đi sang phòng khác | Sóng yếu, cần gần router hơn hoặc thêm bộ phát |
| Sau khi máy ngủ | Mở nắp là mất mạng | Driver card mạng, cài đặt quản lý nguồn |
| Khi tải nặng | Rớt lúc tải file lớn, họp video | Router quá tải, băng tần đông thiết bị |
| Có sóng nhưng không vào mạng | Biểu tượng Wi-Fi bình thường, trang không tải | Cài đặt DNS, nhà mạng, hoặc địa chỉ IP |
Không phải lúc nào một máy cũng chỉ có một kiểu. Nhiều trường hợp mình gặp là kiểu rớt sau khi ngủ cộng thêm rớt khi tải nặng, cùng chung gốc là driver cũ.
Bước 3Kiểm chế độ tiết kiệm điện và router
Intel lưu ý một số router không hỗ trợ tính năng Power Save Polling mà card mạng dùng để tiết kiệm điện. Khi hai bên không khớp nhau thì kết nối bị ngắt định kỳ. Cách thử nhanh là vào Device Manager, mở thuộc tính card Wi-Fi, tab Power Management và bỏ chọn dòng cho phép máy tắt thiết bị để tiết kiệm điện.
Về phía router, router chuẩn Wireless-N cũ đôi khi không theo kịp card mạng đời mới, và thay bằng router chuẩn AC trở lên là cách chữa dứt điểm. Bạn cũng nên đặt router ở nơi thoáng, tránh để cạnh lò vi sóng hay tủ kim loại, và thử đổi kênh phát nếu khu nhà đông mạng.
Nếu bạn ở xa, không tự thao tác được, nhờ người quen điều khiển giúp là cách nhanh. Các công cụ điều khiển từ xa phổ biến được so sánh trong bài sửa máy tính từ xa bằng Quick Assist, AnyDesk và TeamViewer, bạn có thể chọn công cụ phù hợp với mức rành máy của người nhờ.
Bước 4Cập nhật hoặc cài lại driver
Driver cũ hoặc hỏng là nguyên nhân phổ biến nhất mình gặp sau khi máy lên bản Windows mới. Hãy so phiên bản driver trong báo cáo (mục Network adapters) với phiên bản mới nhất trên trang hỗ trợ của hãng máy. Nếu hãng có bản mới hơn thì cập nhật, nhớ tải đúng dòng máy của mình chứ đừng tải driver chung của hãng chip.
Khi cập nhật vẫn không hết, gỡ hẳn rồi cài lại:
- Mở Device Manager, tìm card Wi-Fi trong mục Network adapters.
- Chuột phải, chọn Uninstall device và tích dòng gỡ luôn trình điều khiển.
- Khởi động lại máy, rồi cài bản driver tải từ trang hãng.
Nếu thấy mã lỗi 10, 28, 43 hoặc 45 trong Device Manager, quy trình thường là cập nhật driver, rồi tắt hẳn máy và rút nguồn vài phút, cuối cùng mới đến cập nhật BIOS. Đừng nhảy ngay sang cập nhật BIOS vì thao tác này có rủi ro hơn hai bước kia.
Bước 5Khi nào nên mang máy đi sửa
Cả bốn bước trên không giải quyết được, và báo cáo cho thấy vòng đỏ tập trung vào những lúc card mạng bị mất hoàn toàn, thì có khả năng phần cứng đang yếu. Card Wi-Fi trong laptop là một thẻ nhỏ cắm khe riêng, thay khá dễ trên nhiều dòng máy, nhưng có dòng hàn thẳng lên bo mạch thì cần thợ.
Trước khi mang đi, bạn hãy lưu file báo cáo WLAN và chụp mục Disconnect Reasons. Thợ nhìn vào đó sẽ biết hướng chẩn đoán, và bạn khỏi phải kể lại một chuỗi sự cố mà mình cũng chưa chắc nhớ.
Thứ tự gợi ý khi gặp lỗi
- Tạo báo cáo WLAN, ghi lại giờ các vòng đỏ.
- Phân loại theo năm kiểu rớt ở bảng trên.
- Tắt chế độ tiết kiệm điện cho card mạng, thử đổi kênh router.
- Cập nhật hoặc cài lại driver theo hãng máy.
- Khi vẫn lỗi, mang máy đi kèm báo cáo.
Phần lớn lỗi Wi-Fi mình gặp dừng ở bước 3 hoặc 4, nên bạn hãy làm theo thứ tự này trước khi nghĩ tới chuyện thay thiết bị.